แผนจักรราศี

(17) แผนจักรราศีหรือแผนจำลองของท้องฟ้า เป็นที่หมายถึงที่สถิตหรือสมผุส หรือสมผุดของดาวเคราะห์ในวันเวลาที่ต้องการรู้ โดยคัดจากปฏิทินและคำนวณ (องศา ลิปดา) ของการโคจรของดาวเคราะห์ เมื่อเวลาต้องการรู้หรือเวลาประสงค์ แล้วบรรจุย่อยดาวเคราะห์เข้าในช่องราศีตามที่ดาวเคราะห์สถิตเวลานั้น (ดูรูป)

หาสมผุสดาวเคราะห์ทำดังต่อไปนี้

ก. หาเวลามัธยมท้องถิ่น คือ เวลาประสงค์และเวลาสมผุสดาวเคราะห์ในปฏิทิน

ข. หาจำนวนเวลา ระหว่าง สมผุสดาวเคราะห์ในปฏิทินถึงเวลาประสงค์ คือจากเวลา 00.00 น. ถึงเวลาที่จะหา

ค. เอาสมผุสน้อยลบสมผุสมาก (สมผุสดาวเคราะห์ในปฏิทิน) ระหว่างวันที่อยู่ติดกัน เพื่อให้ทราบว่าระหว่างนั้นดาวเคราะห์โคจรไปกี่องศากี่ลิปดา

ง. เฉลี่ยผลลัพธ์ในข้อ ค. เป็นวัน ชั่วโมง นาที วินาที ละกี่องศา ลิปดา

จ. เอาจำนวนเวลาในข้อ ข. คูณผลเฉลี่ยในข้อ ง.

ฉ. เอาผลคูณในข้อ จ. บวกหรือลบสมผุสดาวเคราะห์ในปฏิทินก่อนเวลาประสงค์ ถ้าดาวเคราะห์จรปกติบวก ถ้าพักร์หรือสมผุสของดาวเคราะห์ราหู เกตุ ลบได้ผลเป็นสมผุสดาวเคราะห์เวลาประสงค์

(19) วิธีหาแผนจักรราศีวันที่ 7 กันยายน พ.ศ. 2493 เวลาอัตรา 10.45 น. สำหรับจังหวัดพระนครธนบุรี จากปฏิทินรายปักษ์ต้องดูปฏิทินรายปักษ์ข้างต้น

ก. สำหรับอาทิตย์และจันทร์ เอาสมผุสน้อยลบสมผุสมากแล้วเฉลี่ยเป็นชั่วโมง นาที วินาที เอาจำนวนเวลาจากสมผุสดาวเคราะห์ในปฏิทินถึงเวลาประสงค์คูณได้เท่าใดเอาไปบวกสมผุสก่อนเวลาประสงค์

ข. ถ้าเวลาประสงค์อยู่ในวันของปักษ์ข้างขึ้นและใน ระหว่างปักษ์ไม่มีดาวเคราะห์ยก เอาสมผุสดาวเคราะห์ในวันสุดท้ายของปักษ์ข้างขึ้นนั้นตั้ง เอาสมผุสในวันสุดท้ายของปักษ์ข้างแรมเดือนก่อนลบ (ถ้าดาวเคราะห์พักร์ หรือราหูเกตุก็กลับกัน) ได้เท่าไรเฉลี่ยเป็น 1 วัน 1 ชั่วโมง ฯลฯ จากจำนวนวันของปักษ์นั้น แล้วเอาจำนวนวันแต่ละวันต้นของปักษ์และจำนวนชั่วโมง ฯลฯ ถึงวันเวลาประสงค์คูณ ได้เท่าไรเอาไปบวกหรือลบสมผุสวันสุดท้ายของปักษ์ข้างแรมเดือนก่อน

ค. ถ้าเวลาประสงค์อยู่ในวันของปักษ์ข้างแรม เอาสมผุสวันสุดท้ายของปักษ์นั้นตั้งเอาสมผุสวันสุดท้ายของปักษ์ข้างขึ้นเดือนเดียวกันลบ (ถ้าดาวเคราะห์พักร์หรือราหูเกตุก็กลับกัน) ต่อไปทำเหมือนข้อ ข.

ง. ถ้าในปักษ์ ของวันประสงค์มีดาวเคราะห์ยกก่อนวันประสงค์ เฉลี่ยสมผุสดาวเคราะห์แต่วันยกถึงวันสุดท้ายของปักษ์นั้น และจำนวนวันคูณแต่วันยกถึงวันประสงค์ถ้ามีดาวเคราะห์ยกภายหลังวันประสงค์ เฉลี่ยสมผุสดาวเคราะห์แต่วันต้นปักษ์ถึงวันที่ดาวเคราะห์ยก จำนวนวันคูณแต่วันต้นปักษ์ถึงวันประสงค์

ตัวอย่าง

หาเวลามัธยมท้องถิ่น จ.ว. พระนครธนบุรีเสียก่อน

เฉพาะการหาสมผุสดาวเคราะห์ไม่ต้องแปลงเวลาอัตราเป็นเวลาท้องถิ่นก็ได้ จะใช้เวลาอัตราหรือเวลาท้องถิ่นผลลบก็ได้เท่ากัน ดังตัวอย่างนี้

หาจำนวนเวลาระหว่างสมผุสดาวเคราะห์ถึงเวลาประสงค์

ตารางคำนวณสมผุสดาวเคราะห์

หลักคำนวณในบทนี้ คือหาความต่างของสมผุสดาวเคราะห์จากปฏิทิน แล้วเฉลี่ยเป็นระยะจรต่อวัน ต่อชั่วโมง และต่อนาที จากนั้นจึงนำไปคูณกับเวลาระหว่างสมผุสในปฏิทินถึงเวลาประสงค์ คือ 10 ชั่วโมง 45 นาที

ข้อสังเกต: ผลที่คำนวณจากปฏิทิน MyHora ตรงหรือใกล้เคียงกับต้นฉบับหลายดวง แต่ไม่ตรงทุกดวง แสดงว่าต้นฉบับอาจใช้ฐานปฏิทินรายปักษ์หรือวิธีปัดเศษคนละแบบกับ MyHora ผู้เรียนจึงควรเข้าใจวิธีคำนวณก่อน แล้วจึงตรวจเทียบแหล่งปฏิทินที่ใช้เสมอ

มาตราที่ใช้: 1 องศา = 60 ลิปดา, 1 ลิปดา = 60 พิลิปดา

ดาวเคราะห์อาทิตย์

ดาวเคราะห์จันทร์

หาสมผุสจันทร์ทำเหมือนหาสมผุสอาทิตย์ คือเอาวันที่มีสมผุสมากตั้ง เอาวันติดต่อที่มีสมผุสน้อยลบ แล้วเฉลี่ยเป็นจันทร์จรต่อ 1 ชั่วโมง 1 นาที จากนั้นจึงบวกเข้ากับสมผุสจันทร์ก่อนเวลาประสงค์

ดาวเคราะห์อังคาร

ดาวเคราะห์พุธ

ดาวเคราะห์พฤหัสบดี

ดาวเคราะห์ศุกร์

ดาวเคราะห์เสาร์

ดาวเคราะห์ราหูและเกตุ

ดาวเคราะห์ราหูและเกตุโคจรในวิถีตรงข้ามกับดาวเคราะห์อื่น วิธีคำนวณจึงทำเหมือนดาวเคราะห์พักร์ คือเอาระยะโคจรที่หาได้ตามเวลาประสงค์ไปลบสมผุสเมื่อวันสุดท้ายของปักษ์ข้างขึ้น

ดาวเคราะห์มฤตยู

สมผุสดาวเคราะห์ทั้งหมดเมื่อเวลา 10 นาฬิกา 45 นาที วันที่ 7 กันยายน พ.ศ. 2493 ได้ดังนี้

บรรจุดาวเคราะห์เข้าในจักรราศี ได้แผนจักรราศีดังนี้

ถ้าหาแผนจักรราศีจากปฏิทินรายวันสมผุสดาวเคราะห์ทุกดาวทำเหมือนหาสมผุสอาทิตย์จากปฏิทินรายปักษ์ เว้นแต่ถ้าเป็นดาวเคราะห์พักร์ หรือราหูเกตก็กลับกันในเรื่องตัวตั้งลบ และเมื่อได้จำนวนเฉลี่ยแล้วเอาไป + หรือ – สมผุสก่อนเวลาประสงค์สุดแท้แต่ดาวเคราะห์นั้น จรปกติพักร์ หรือเป็นดาวเคราะห์ราหูเกตุ ปฏิทินรายวันได้สมผุสดาวเคราะห์ปกติและสมผุสดาวเคราะห์พักร์ถูกต้องกว่าปฏิทินรายปักษ์

โหราศาสตร์เกตุ(สากล)เล็งหรือเป็น 7 หรืออยู่ตรงข้ามกับดาวเคราะห์ราหูเสมอและไม่มีดาวเคราะห์มฤตยู ฉะนั้นไม่ต้องหาสมผุสเกตุ(สากล)ได้สมผุสราหูเท่าไร เอา 180° บวกเข้าได้ผลลัพธ์เป็นสมผุสเกตุ(สากล) หรือราหูราศีแต่ 0 ถึง 5 เอา 6 บวกแต่ 6 ถึง 11 เอา 6 ลบได้เป็นราศีเกตุ เกตุ(สากล)สัญลักษณ์คือ ☋ ซึ่งโดยปกติแล้วโหรไทยจะไม่ใส่ ดาวเกตุ(สากล)หรือ ☋ ไว้ในผังดวงชะตา หรือในจักราศี เพราะเป็นที่รู้กันอยู่แล้วว่า เกตุ(สากล)หรือ ☋ จะสถิตย์ในตำแหน่งตรงข้ามราหู (☊)อยู่ตลอดเวลา แต่โหรไทยก็จะมีวิธีการคำนวนดาวเกตุแบบไทย หรือเกตุสุริยาตร์ ซึ่งมีวิธีการคำนวนโดยเฉพาะ โดยใช้สัญลักษณ์ เลข ๙ เขียนเอาไว้ในจักราศีหรือดวงชะตาแทน

โดยมากเขาเขียน องศามีจุดอยู่อยู่ข้างบนหนึ่งจุดลิปดามีขีด 1 ขีด พิลิปดาสองขีดเช่น 10° 5' 15" อ่านว่า 10 องศา 5 ลิปดา 15 พิลิปดา

แจกฟรี App “ฤกษ์ดี”

ผูกดวงชะตาด้วยหลักวิชาโหราศาสตร์พระเวท(ภารตะ) เพื่อการศึกษาโหรภารตะแบบเต็มสูตร

Download ฟรี

เกี่ยวกับผู้รวบรวม

รวบรวมโดย: รัตน์-ศิระ นามะสนธิ
จัดหน้าใหม่สำหรับอ่านบนเว็บไซต์ Astro Neemo โดยคงคำสะกดและกลิ่นอายต้นฉบับไว้