บทที่ 7
เคราะห์สผุด (ทีฆันดรของดาวเคราะห์)
66. วิธีหาเคราะห์สผุด ถ้าปฏิทินนั้นใช้ได้เหมาะแก่ท้องถิ่นที่เกิด และปฏิทินนั้นเป็นปฏิทินที่แสดงรายการ ที่สถิตของดาวเคราะห์ถูกต้องหรือใกล้เคียงกับความเป็นจริงมากที่สุด ก็ไม่มีปัญหาอย่างอื่น ๆ.
หาวันเกิดในปฏิทินและจดรายการต่าง ๆ ในวันนั้นไว้ ถ้าในวันนั้นไม่ปรากฏดาวเคราะห์ยก ให้หาย้อนหลังไปจนถึงวันที่ดาวเคราะห์ยกในวันที่ใกล้กับวันเกิดที่สุดจะพบที่สถิตของดาวเคราะห์ เป็นนักษัตรบาท และเวลา (มหานาที) ที่ดาวเคราะห์โคจรล่องเข้าในนักษัตรบาท หาเวลาที่ดาวเคราะห์เดียวกันนี้โคจรเข้าในบาททั้ง 2 นี้ และจดจำนวนมหานาทีระหว่างที่ดาวเคราะห์ล่วงเข้าบาทแรกและเวลาเกิดด้วย แล้วทำตามกฎต่อไปดังนี้ :
กฎ (ก) สำหรับดาวเคราะห์ทั่วไป.
|
มหานาทีระหว่างเข้าบาทแรกและเวลาเกิด
มหานาทีระหว่าง 2 บาท.
กฎ (ข) สำหรับดาวเคราะห์จันทร์.
|
มหานาทีระหว่างองศาแรกของราศีและเวลาเกิด
มหานาทีที่โคจรสำหรับใน 1 ราศี.
ได้เท่าไรเอาจำนวนนี้บวกเข้ากับองศาของดาวเคราะห์ ที่จะโคจรเข้าบาทแรก ผลเป็นนิรายะทีฆันดร.
ตัวอย่าง 10 หานิรายะนะทีฆ. ของดาวเคราะห์ในชะตาตัวอย่าง ปฏิทินปี พ.ศ. 2462 มีรายการดังนี้ :
วันที่ 13 ตุลา 62 อาทิตย์เข้าบาทที่ 2 ของจิตตะ เวลา 51 / 54 มหานาที.
เคราะห์สผุด (ทีฆันดรดาวเคราะห์) 37
วันที่ 17 ตุลา 62 อาทิตย์เข้าบาทที่ 3 ของจิตตะ เวลา 12 / 18 มหานาที.
ดังนั้นระยะเวลาที่อาทิตย์จะต้องโคจรตลอด 1 บาท หรือ 3 องศาของเรขาในท้องฟ้าได้ดังนี้ :
มหา วิมหา
นาที นาที
วันที่ 13 ตุลา 8 6 (อาทิตย์เข้าบาทที่ 2 เมื่อเวลา 51 / 54 เอา
วันที่ 14 ตุลา 60 - เวลานี้ไปลบ 60 มหานาที ซึ่งเป็นเวลาใน 1
วันที่ 15 ตุลา 60 - วันคงได้เวลาในวันที่ 13 ตุลา 8 / 6)
วันที่ 16 ตุลา 60 -
วันที่ 17 ตุลา 12 10
รวมเป็นเวลา 200 16 หรือ 12016 วิมหานาที.
เวลาที่อาทิตย์โคจรเข้าบาทที่ 2 ของจิตตะ (ซึ่งเป็นเวลาที่ใกล้ที่สุดแก่เวลาเกิด) ถึงเวลาเกิด.
มหา วิมหา
นาที นาที
วันที่ 13 ตุลา 8 6
วันที่ 14 ตุลา 60 -
วันที่ 15 ตุลา 60 -
วันที่ 16 ตุลา 20 - (เวลาเกิดในวันที่ 16 ตุลา)
รวมเป็นเวลา 148 21 หรือ 18901 วิมหานาที.
|
ตามกฎ (ก) 8901
12016
8901 X 10 ÷ 3 = 89010 ÷ 3 = 29670
29670 ÷ 12016 = 2 เป็นองศา เศษ 5638
38 โหราวิทยา
(5638 X 60) ÷ 12016 = 28 เป็นลิปดา เศษ 1872
(1872 X 60) ÷ 12016 = 9 เป็นพิลิปดา.
|
8901
12016
อาทิตย์ล่วงเข้าในบาทที่ 2 ของจิตตะ 3 บาทสุดท้ายของอุตระ 4 บาทของหัสตะและ 2 บาทแรกของจิตตะ ร่วมกันประกอบเป็นราศีกันย์ ตั้งแต่ต้นบาทที่ 2 ของอุตระถึงที่สุดในบาทที่ 1 ของจิตตะ ได้จำนวนของบาทและองศาดังนี้ :
อุตระ 3 บาท
หัสตะ 4 บาท
จิตตะ 1 บาท
รวม 8 บาท หรือ X 8 = 26 องสา 40 ลิปดา.
เอาจำนวนนี้บวกเข้ากับจำนวนองศาที่ล่วงเข้าในบาทที่ 2 ของจิตตะ คือ 2° 28' 8" + 26° 8' ในราศีกันย์ = 179° 8' จากองศาที่ 1 ของราศีเมษ
จันทร. มหา วิมหา
นาที นาที
วันที่ 14 ตุลา ในสราวะนะ 59 21
เหลือจากสราวะนะมาอยู่ในธนิษต 0 39 (เอา 59 / 21 ลบ 60)
วันที่ 15 ตุลา อยู่ในธนิษัต 57 14
เหลือจากสราวะนะ 0 39
เวลาที่อยู่ในธนิษต 57 53
15 ตุลา เหลือจากธนิษตมาอยู่ในสัตภิษ 2 46 (เอาลบ 57 / 14 ลบ 60)
16 ตุลา อยู่ในสัตภิษ 54 19
เวลาที่อยู่ในสัตภิษ 57 5
เคราะห์สผุด (ทีฆันดรดาวเคราะห์) 39
16 ตุลา เหลือจากสัตภิษมาอยู่ในบูรพาภัทร์ 5 41 (เอา 54 / 19 ลบ 60)
17 ตุลา อยู่ในบูรพาภัทร์ 50 48
เวลาที่อยู่ในบูรพาภัทร์ 56 29
ราศีกุมภ์ประกอบด้วย 2 บาทสุดท้ายของธนิษต 4 บาท ของสัตภิษ 3 บาท แรกของบูรพาภัทร์.
= (57 / 53) + ( 57 / 5) + (56 / 29)
= 2 บาทของธนิษต + 4 บาทของสัตภิษ + 3 บาทของบูรพาภัทร์.
4 บาทของธนิษต = 57 / 53, 2 บาท = 57 / 53 ÷ 2 = 28 57
4 บาทของธนิษต = 57 / 5 57 5
4 บาทของบูรพาภัทร์ = 56 / 29, 3 บาท = 56 / 29 ÷ 4 X 3 = 42 21
เวลาที่จันทร์โคจรตลอดราศีกุมภ์ 128 23
ระยะเวลาระหว่างตั้งแต่จันทร์เริ่มขึ้นองศาที่ 1 ของราศีกุมภ์และเวลาเกิดหาได้ดังต่อไปนี้: (57 / 58) + (23 /1)
(57 / 53) = 57 / 53 ÷ 2 = 28 / 56.5 + 23 / 1 = 51 / 57.5
15 ตุลา จันทร์ขึ้นบาทที่ 2 ของธนิษตหรือองศาที่ 1 ของราศีกุมภ์ และมีเวลาอยู่ในบาททั้ง 2 ของธนิษต 28 56.5
เวลาที่เหลือจากธนิษตถึงสิ้นวัน ๆ ที่ 15 ตุลาคม 2 46
วันที่ 16 ตุลา เกิดเวลาหรือเวลาเกิด 20 15
= 51 57.5
หรือ 51 57
|
ทำตามกฎ (ข) 51 / 57
128 / 23
(51 X 60 + 57) X (30 X 60) ÷ (128 X 60 + 23) = ลิปดา.
= 3117 X 1800 ÷ 7703 = ลิปดา.
40 โหราวิทยา
32117 X 1800 = 5600 = 600
5610600 ÷ 7703 = 728 ลิปดา เศษ 2816
728 ÷ 60 = 12 เป็นองศา เศษ 8
เศษ 8 เป็น ลิปดา = 8 ลิปดา
(เศษ 2816 X 60) ÷ 7703 = 22 เป็นพิลิปดา (ปัดเศษขึ้น)
ทีฆ. นิรายะนะของจันทร์ได้ 12° 8' 22" ในราศีกุมภ์ คือ 312° 8' 22" จากองศาที่ 1 ของราศีเมษ.
67. ทีฆ. นิรายะนะของดาวเคราะห์ เมื่อได้คำนวณตามวิธีนี้แล้ว ได้ทีฆ. นิรายะนะของดาวเคราะห์ดังนี้ :
ดาวเคราะห์ สผุด (ทีฆ. ของดาวเคราะห์)
อาทิตย์ 179 องศา 8 ลิปดา
จันทร์ 312 ,, 8 ,,
อังคาร 229 ,, 49 ,,
พุธ 380 ,, 33 ,,
พฤหัสบดี 83 ,, 35 ,,
ศุกร์ 170 ,, 4 ,,
เสาร์ 124 ,, 51 ,,
ราหู 233 ,, 23 ,,
เกตุ 53 ,, 23 ,,
วิธีที่ได้นำมาแสดงเป็นตัวอย่างนี้ เพื่อให้นักศึกษาได้รู้วิธีหาสผุดดาวเคราะห์ของภารตะ ซึ่งเป็นวิธีที่ถือเอระยะเวลาที่ดาวเคราะห์โคจรผ่านบาทต่าง ๆ ของนักษัตรเป็นหลัก รายการเวลาที่ดาวเคราะห์โคจรเข้าในเขตของบาทแห่งนักษัตรมีในปฏิทินโหราศาสตร์ภาระตะ ถ้าใช้ปฏิทินแบบโหราศาสตร์สยาม ก็ให้หาสผุดดาวเคราะห์ตามวิธีในโหราวิทยาเล่ม 1 จะได้ผลอย่างเดียวกัน.
