บทที่ 4

กาลและเวลา

˜

(12)  กาลได้แก่ ปี เดือน วัน วันเป็นมูลฐานของกาล  ทางโหราศาสตร์ถือว่าวันหนึ่งเริ่มแต่อาทิตย์ขึ้นถึงอาทิตย์ขึ้นอีกหนหนึ่งเป็น 1 วัน  วันแบ่งออกเป็นส่วนย่อยหลายส่วน เดือนถือเอาเมื่ออาทิตย์โคจรได้ตลอด 1 ราศีเป็น 1 เดือน ปีถือเอาเมื่ออาทิตย์โคจรได้ตลอดจักรราศีรอบหนึ่งเป็น 1 ปี  มาตราเวลาโหราศาสตร์ดังนี้ 60 วิมหานาทีเป็น 1 มหานาที 60 มหานาทีเป็น 1 วัน 30 วันเป็น 1 เดือน 12 เดือนเป็น 1 ปี (1 วินาทีเป็น 1 นาที 60 นาทีเป็น 1 นาฬิกา 24 นาฬิกาเป็น 1 วัน 28.29.30 หรือ 31 วันเป็น 1 เดือน 12 เดือนเป็น 1 ปี

(11)  เวลาเริ่มต้นของวันถือเอาเมื่ออาทิตย์ขึ้น  สมัยโบราณกาลท่านให้สั่งเกตดูว่า  ถ้าเห็นใบไม้ชัด หรือพอเห็น ลายมือก็ถือว่าเป็นเวลาที่เริ่มวันใหม่  ปัจจุบันมีวิธีคำนวณหาอาทิตย์ขึ้น  คือเวลาที่ดวงอาทิตย์ขึ้นเมื่อกึ่งกลางของดวงอาทิตย์  อยู่ตรงเส้นขอบฟ้าตะวันออกพอดี  ขณะนี้ถือว่าเป็นเวลาที่เริ่มขึ้นวันใหม่  จะเป็นเวลาเท่าไรให้คิดเทียบตามเวลานาฬิกา

ที่ต้องเทียบนี้เพราะในสมัยโบราณใช้นาฬิกาแดด  ซึ่งนับเวลาหลังจากพระอาทิตย์ขึ้นตามท้องถิ่นจึงเรียกว่าเป็นเวลาจริง  ส่วนปัจจุบันเราใช้เวลาจากนาฬิกาที่เดินด้วยเครื่องจักร  ฉะนั้นจึงต้องคิดเทียบหาเวลาจริงจึงจะได้สิ่งที่ต้องการทางโหราศาสตร์ที่ถูกต้อง.