บทที่  11

โษทศะวาระค์

˜

87.  วาระค์ จักรราศีหรือภาจักรประกอบด้วยองศา 360 องศาของระยะแห่งเวหา  ราศีหนึ่ง 30 องศาและราศีหนึ่งนี้ยังแบ่งออกเป็นภาคย่อยต่าง ๆ อีกนี่เป็นรากฐานของการก่อให้เกิดผลเพิ่มกำลังหรือลดกำลังของดาวเคราะห์  ในการอำนวยผลร้าย หรือผลดีในดวงชะ  สุดแท้แต่ที่สถิตของดาวเคราะห์ในราศีหนึ่ง ๆ ดาวเคราะห์มีกำลังมาก  โดยครองบางส่วนของภาคซึ่งดาวเคราะห์นั้นเป็นเจ้าครองอยู่เดิม  หรือโดยเป็นเรือนของดาวเคราะห์มิตรแท้  หรือในภาคนั้นเป็นที่เชิดชูสูงส่ง (อุจจ์) หรือเป็นที่ตกต่ำ (นิจจ์)

88.  โษทศวาระค์ โษทศวาระค์นี้ความจริงมี 16 อย่าง  แต่นักโหราศาสตร์เลือกนำมาใช้บางอย่างเฉพาะที่เหมาะสมแก่ความต้องการ  เช่นหาสถานะพละ (กำลังจากที่สถิต)  ของดาวเคราะห์ก็พิจารณาที่สัปฏวาระห์  การเลือกใช้อย่างหนึ่งอย่างใดก็อาศัยยึดหลักจากสิ่งที่มีอำนาจเหนือกว่ากัน  ต่อไปนี้เป็นรายละเอียดของสับปฏวาระค์  เพื่อสนองความต้องการในการหาสถานะพละของดาวเคราะห์  และรายการสังเขปของ 16 วาระค์.

89.  ษัฑวาระค์ คือ  1. ราศี  2. โหรา  3. ตรียางศ  4. นวางศ  5. ทวาทศางศ  6. ตฤมศางศ.

90.  สัปฏวาระค์ 1. ราศี  2. โหรา  3. ตรียางศ  4. สัปฏางศ  5. นวางศ  6. ทวาทศางศ  7. ตฤมศางศ.

91.  ทศวาระค์ 1. ราศี  2. โหรา  3. ตรียางศ  4. จัตุรฐางศ  5. ปัญจางศ  6. ษัฑฏางศ  7. สัปฏางศ 8  8. นวางศ  9. ทวาทศางศ  10. ตฤมศางศ.

60                                                                   โหราวิทยา

92.  โษทศวาระค์ 1. ราศี  2. โหรา  3. ตรียางศ  4. จัตุรฐางศ  5. ปัญจางศ  6. ษัฑฏางศ  7. สัปฎางศ  8. อัษฎางศ  9. นวางศ  10. ทศางศ  11. เอกาทศางศ  12. ทวาทศางศ  13. โษทศางศ  14. ตฤมศางศ  15. ษัษฏิอางศ  16. ฆฑิกางศ

ต่อไปนี้เป็นวาระค์ต่าง ๆ  และวิธีกาสถานะดาวเคราะห์ในวาระค์นั้น ๆ.

93.  ราศี เขตของราศีและเจ้าราศีต่าง ๆ มีในบทที่ 2 แล้ว.

ตัวอย่าง  21 หาราศีและเจ้าราศีของดาวเคราะห์ในชะตาตัวอย่าง.

ดาวเคราะห์                          ทีฆ.                         ราศี                         เจ้าราศี

อาทิตย์                            179°   8                                    กันย์                           พุธ

จันทร์                              312    8                     กุมภ์                          เสาร์

อังคาร                             229    49                                  พฤศจิก                     อังคาร

พุธ                                   180   33                   ตุลย์                           ศุกร์

พฤหัสบดี                         43   35                                   มิถุน                          พุธ

ศุกร์                                 170    4                     กันย์                           พุธ

เสาร์                                124   53                   สิงห์                       อาทิตย์

ราหู                                 233   23                   พฤศจิก                  อังคาร

เกตุ                                    53   23                  พฤษภ                    ศุกร์

ลัคน์                             294   57                                 มกร                        เสาร์

94.  โหรา 2 มหานาทีครึ่งเป็น 1 โหรา 15 องศาเท่ากับ 1 ชั่วโมง  ดังนั้นทั้งหมด 15 องศามี 24 โหรา  ในราศีคี่โหราที่ 1 ครองโดยอาทิตย์และโหราที่ 2 โดยจันทร์ในยุคมราศี  หรือราศีคู่  โหราที่ 1 จันทร์ครอง  และโหราที่ 2 อาทิตย์ครอง   ราศีคี่คือราศีเมษ  มิถุน  สิงห์  ตุลย์  ธนู  กุมภ์  ราศีคู่คือราศี  พฤษภ  กรกฎ  กันย์  พฤศจิก  มกร  มีน  ตัวอย่างเช่นโหราที่ 1 ในราศีเมษ  อาทิตย์เป็นเจ้าโหรา ๆ ที่ 2 จันทร์เป็นเจ้าโหราในราศีพฤษภจันทร์เป็นเจ้าโหราที่ 1 อาทิตย์เป็นเจ้าโหราที่ 2.

โษทศะวาระค์ 61

ตัวอย่าง  22 หาโหราและเจ้าโหราของดาวเคราะห์และลัคน์ในชะตา

ตัวอย่าง.

ดาวเคราะห์          ทีฆ. ธรรมชาติของราศี               โหรา                       เจ้าโหรา

อาทิตย์            179°   8                                           ราศี                    คู่                        สุริย                        อาทิตย์

จันทร์              312     8                                            ,,       คี่                    สุริย                        อาทิตย์

อังคาร             229   49                                            ,,       คู่                    สุริย                        อาทิตย์

พุธ                   180   33                                            ,,       คี่                    สุริย                        อาทิตย์

พฤหัสบดี         83   35                             ,,       คี่                    จันทร์                    จันทร์

ศุกร์                170     4                                           ,,       คู่                    สุริย                        อาทิตย์

เสาร์               124   53                                            ,,       คี่                    สุริย                        อาทิตย์

ลัคน์               294   57                                            ,,       คู่                     สุริย                        อาทิตย์

ในเรื่องนี้ยกเว้นราหูและเกตุ  เพราะเป็นอประกาศะเคราะห์หรือฉายาของดาวเคราะห์  ช่วยส่งเสริมการสะท้อนกลับของเรือนที่สถิตอยู่.

95.  ตรียางศ จักรราศีแบ่งออกเป็น 36 ตรียางศ ๆ หนึ่งได้ 10 องศา  เจ้าตรียางศที่ 1 ของราศีได้แก่เจ้าราศีนั้นเอง  เจ้าตรียางศที่ 2 ได้แก่เจ้าราศีที่ 5 จากราศีนั้น  เจ้าตรียางศที่ 3 ได้แก่เจ้าราศีที่ 9 จากราศีนั้น  ดังนี้ :

ราศี                         เจ้าตรียางศที่ 1                    เจ้าตรียางศที่ 2                    เจ้าตรียางศที่ 3

เมษ                               อังคาร                                  อาทิตย์                             พฤหัสบดี

พฤษภ                      ศุกร์                                  พุธ                                   เสาร์

มิถุน                         พุธ                                    ศุกร์                                 เสาร์

กรกฎ                       จันทร์                                อังคาร                             พฤหัสบดี

สิงห์                          อาทิตย์                              พฤหัสบดี                        อังคาร

สิงห์                         อาทิตย์                              พฤหัสบดี                        อังคาร

กันย์                         พุธ                                     เสาร์                                ศุกร์

ตุลย์                          ศุกร์                                   เสาร์                                พุธ

62                                                                   โหราวิทยา

ราศี                         เจ้าตรียางศที่ 1                    เจ้าตรียางศที่ 2                    เจ้าตรียางศที่ 3

พฤศจิก                        อังคาร                                พฤหัสบดี                             จันทร์

ธนู                                พฤหัสบดี                         อังคาร                                    อาทิตย์

มกร                              เสาร์                                   ศุกร์                                                        พุธ

กุมภ์                             เสาร์                                   พุธ                                          ศุกร์

มีน                               พฤหัสบดี                         จันทร์                                     อังคาร

ตัวอย่าง  23 หาตรียางศ และเจ้าตรียางศของดาวเคราะห์  และลัคน์ในชะตาตัวอย่าง.

ดาวเคราะห์                          ทีฆ                          ลำดับตรียางศ                      เจ้าตรียางศ

อาทิตย์                         179°   8              ตรียางศที่ 3 ในกันย์                                ศุกร์

จันทร์                            312     8              ตรียางศที่ 2 ในกุมภ์                          พุธ

อังคาร                           229   49              ตรียางศที่ 2 ในพฤศจิก      พฤหัสบดี

พุธ                                 180   33              ตรียางศที่ 1 ในตุลย์                            ศุกร์

พฤหัสบดี                       83   35              ตรียางศที่ 3 ในมิถุน           เสาร์

ศุกร์                              170     4              ตรียางศที่ 3 ในกันย์                          เสาร์

เสาร์                             124   53              ตรียางศที่ 1 ในสิงห์                          อาทิตย์

ลัคน์                             294   57              ตรียางศที่ 3 ในมกร                           พุธ

จัตุรฐางศ เมื่อแบ่งราศีหนึ่งออกเป็น 4 ส่วนเท่า ๆ กัน  ส่วนหนึ่งเรียกว่าจัตุรฐางศ  จักรราศีมี 48 จัตุรฐางศ ฯ หนึ่งเท่ากับ  หรือ 7 องศา  30 ลิปดา  เจ้าจัตุรฐางที่ 1 คือเจ้าราศีนั้นเอง  เจ้าราศีที่ 4 จากราศีนั้นเป็นเจ้าจัตุรฐางที่ 2 เจ้าราศีที่ 7 จากราศีนั้นเป็นเจ้าจัตุรฐางที่ 3 เจ้าราศีที่ 10 จากราศีนั้นเป็นเจ้าจัตุรฐางศที่ 4 จะเห็นได้ว่าเจ้าราศีของเกณฑ์ราศีนั้นเองเป็นเจ้าจัตุรฐางศของราศีนั้น ๆ.

97.  ปัญจางศ ปัญจางศหนึ่งเท่ากับ

โษทศะวาระค์ 63

จักรราศีหนึ่งแบ่งออกเป็น 60 ปัญจางศ  ในราศีคี่อังคารเป็นเจ้าปัญจางศที่ 1 เสาร์เป็นเจ้าปัญจางศที่ 2 พฤหัสบดีเป็นเจ้าปัญจางศที่ 3 พุธเป็นเจ้าปัญจางศที่ 4 ศุกร์เป็นเจ้าปัญจางศที่ 5  ในราศีคู่ก็กลับเป็นที่ 1 ศุกร์  ที่ 2 พุธ  ที่ 3 พฤหัสบดี  ที่ 4 เสาร์  ที่ 5 อังคาร.

98.  ษัฑฏางศ ภาจักรมี 72 ษัฑฏางศ ๆ หนึ่งเท่ากับ 5 องศา  ราศีหนึ่งแบ่งออกเป็น 6 ษัฑฏางศ  ในราศีคี่เจ้าราศีเมษเป็นเจ้าษัฑฏางศทั้ง 6 ในราศีคู่เจ้าราศีจากราศีตุลย์เป็นเจ้าษัฑฏางศทั้ง 6.

99.  สัปฐางศ เมื่อแบ่งราศีหนึ่งออกเป็น 7 ส่วนเท่า ๆ กัน  ส่วนหนึ่งเรียกว่าสัปฐางศได้   เท่ากับ 4 องศา 17 ลิปดา 8 พิลิปดา  ภาจักรแบ่งออกเป็น 84 สัปฐางศ  ในราศีคี่ เจ้าราศีของ 7 ราศีแรกเป็นเจ้าสัปฐางศ  ในราศีคู่เจ้าราศีคี่ที่ 7 และราศีต่อ ๆ ไปเป็นเจ้าสัปฐางศ.

ตัวอย่าง  24 หาสัปฐางศและเจ้าสัปฐางศของดาวเคราะห์และลัคน์ในชะตาตัวอย่าง.

ดาวเคราะห์          ทีฆ.                         ธรรมชาติของราศี                  ลำดับสัปฐางศ                  เจ้าสัปฐางศ

อาทิตย์            179°   8                                           ราศี                    คู่                                                      ที่ 7                         พุธ

จันทร์              312     8                                            ,,       คี่                            ,, 3                   อังคาร

อังคาร             229   49                                            ,,       คู่                            ,, 5                   พุธ

พุธ                   180   33                                            ,,       คี่                            ,, 1                          ศุกร์

พฤหัสบดี         83   35                             ,,       คี่                                     ,, 6                 อังคาร

ศุกร์                170     4                                           ,,       คู่                                    ,, 5                          จันทร์

เสาร์               124   53                                            ,,       คี่                            ,, 1                   อาทิตย์

ลัคน์               294   57                                            ,,       คู่                            ,, 6                   พฤหัสบดี

64                                                                   โหราวิทยา

100.  อัษฏางศ ภาจักรแบ่งออกเป็น 96 อัษฏางศ  ราศีหนึ่งมี 8 อัษฏางศ ๆ หนึ่งเท่ากับ 3 องศา 45 ลิปดา  ในจรราศี (เช่นราศีเมษ  กรกฎฯ)  เจ้าราศีทั้ง 8 จากราศีเมษเป็นเจ้าอัษฏางศทั้ง 8 ในสถิรราศี (เช่นราศีพฤษภ สิงห์ ฯ)  เจ้าราศีทั้ง 8 จากราศีสิงห์เป็นเจ้าอัษฏางศทั้ง 8 ในทวิภาวะราศี (เช่นราศีมิถุน กันย์ ฯ)  เจ้าราศีทั้ง 8 จากราศีธนูเป็นเจ้าราศีอัษฏางศทั้ง 8.

101.  นางศ นวางศเป็นภาคของราศีที่สำคัญที่สุดในโหราศาสตร์  ผลที่ได้จากการพยากรณ์ได้จากระบบนี้  เป็นรากฐานเป็นสูตรในทัศนของการสัมพันธ์ระหว่างองศาของสุริยวิถีและจุดของนักษัตร  นักษัตรมีจำนวน 27 นักษัตร (ข้อ 10)  ดังนั้นนักษัตรหนึ่งได้ 13 องศาหรือ 13 องศา  20 ลิปดา  นักษัตรหนึ่งแบ่งออกไปอีกเป็นบาทหรือจตุรภาค  ดังนั้บาทหนึ่งเท่ากับ 13÷ 4 หรือ 3 องศา 20 ลิปดาของสุริยเรขา  ทำนองเดียวกันราศีหนึ่งแบ่งออกเป็น 9 ส่วน ๆ หนึ่งเป็นนวางศหนึ่ง  ภาจักรแบ่งออกเป็น 108 นวางศและนวางศหนึ่งเทียบเท่ากับส่วนหรือภาคพิกัดของนักษัตรที่มีในข้อ 10  จะเห็นได้ว่า 4 บาทของอัสวิณี 4 บาทของภาระณี 1 บาทของกฤติกาเป็นราศีเมษ  เมื่อเรารู้นักษัตรบาทของดาวเคราะห์เราก็อาจได้ที่สถิตของดาวเคราะห์ในนวาระค์โดยง่าย.

แบ่งราศีเมษออกเป็น 9 ส่วนเท่า ๆ กัน  เจ้าราศีเมษคืออังคารเป็นเจ้านวางศที่ 1  เจ้าราศีที่ 2  คือราศีพฤษภเป็นเจ้านวางศที่ 2 คือ ศุกร์  เจ้าราศีที่ 3 มิถุน คือ พุธเป็นเจ้านวางศที่ 3  เจ้าราศีที่ 4 กรกฎ คือ จันทร์เป็นเจ้านวางศที่ 4  เจ้าราศีที่ 5 สิงห์ คือ อาทิตย์เป็นเจ้านวางศที่ 5  และต่อ ๆ กันไปจนถึงนวางศที่ 9 โดยราศีที่ 9 จากราศีเมษคือราศีธนูได้แก่พฤหัสบดีเป็นเจ้านวางศที่ 9  แบ่งราศีพฤาภออกเป็น 9 ส่วน  ที่แล้วมานวางศที่ 9 ของราศีเมษตกที่ราศีธนูคือราศที่ 9 จากราศีเมษ  ดังนั้นนวางศที่ 1 ของราศีพฤษภ (หรือนวางศที่ 10 จากราศีเมษ)  เป็นเจ้านวางศ โดยเจ้าราศีที่ 10 จากราศีเมษคือเจ้าราศีมกรได้แก่เสาร์  นวางศที่ 2 (ในราศีพฤษภ)  เป็นเจ้านวางศโดยเจ้าราศีที่ 11 จากราศีเมษคือเสาร์  เจ้าราศีที่ 12 จากเมษคื่อพฤหัสบดีเป็นเจ้านวางศที่ 3   ที่ 4 5 6 7 8 และ 9 เป็นเจ้านวางศโดย

โษทศะวาระค์ 64

อังคาร  ศุกร์  พุธ  จันทร์  อาทิตย์  พุธ  แล้วเจ้าราศีที่ 7 จากราศีเมษคือราศีตุลย์ได้แก่ศุกร์เป็นเจ้านวางศที่ 1 ในราศีมิถุน  นวางศสุดท้ายของราศีมิถุนเป็นเจ้านวางศ  โดยเจ้าราศีที่ 9 จากราศีตุลย์ คือ ราศีมิถุนได้แก่พุธ  ต่อไปนวางศที่ 1 ของราศีกรกฎเป็นเจ้านวางศโดยเจ้าราศีกรกฎ  และนวางศสุดท้ายของราศีกรกฎเป็นเจ้านวางศโดยเจ้าราศีที่ 9 จากราศีกรกฎคือราศีมีนได้แก่พฤหัสบดี  ดังนั้นนวางศที่ 1 ของราศีสิงห์เป็นเจ้านวางศโดยเจ้าราศีที่ 10 จากราศีกรกฎคือราศีเมษได้แก่อังคาร  เป็นการหมุนเวียนต่อ ๆ กันไปคือสำหรับราศีเมา  สิงห์  ธนู  นวางศขึ้นต้นจากเมษถึงธนู  สำหรับราศีพฤษภ  กันย์  มกร  ขึ้นต้นจากมกร  สำหรับราศีมิถุน  ตุลย์  กุมภ์  ขึ้นต้นจากตุลย์  และสำหรับราศีกรกฎ  พฤศจิก  มีน  ขึ้นต้นจากกรกฎ  จะเห็นได้ว่าเป็น 4 หมวดดังนี้ :

ก.      เมษ  สิงห์  ธนู  จาก  เมษ

ข.      พฤษภ  กันย์  มกร  จาก  มกร

ค.      มิถุน  ตุลย์  กุมภ์  จากตุลย์

ง.      กรกฎ  พฤศจิก  มีน  จาก  กรกฎาคม

ตัวอย่าง เช่นดาวเคราะห์หนึ่งมี ทีฆ. 114°  26'    25"    หรือกรกฎ  24°  26'    15"    นี่คือ

ตกในหมวด ง.  ดังนั้นนับนวางศเริ่มต้นจากราศีกรกฎ 24°  26'    15"     ÷ 3 = 7 และเป็นนวางศคี่  ดาวเคราะห์นั้นผ่านมาแล้ว 7 นวางศและอยู่ในนวางศที่ 8 ของราศีกรกฎ  นวางศที่ 8 ของราศีกรกฎเป็นเจ้านวางศโดยเจ้าราศีที่ 8 จากราศีกรกฎคือราศีกุมภ์ได้แก่เสาร์  ดังนั้นดาวเคราะห์นั้นอยู่ในนวางศของเสาร์.

ตัวอย่าง  25 หานวางศและเจ้านวางศของดาวเคราะห์และลัคน์ในชะตาตัวอย่าง.

9

66                                                                   โหราวิทยา

ดาวเคราะห์          ทีฆ.                         ลำดับนวางศ                        เจ้านวางศ                             เป็นเจ้าราศี

อาทิตย์             179°   8                   ที่ 9 ในกันย์                                       พุธ                                      กันย์

จันทร์               312      8                  ,, 4   ,, กุมภ์                           เสาร์                                        มกร

อังคาร               229   49                  ,, 6   ,, พฤศจิก                      พฤหัสบดี                                   ธนู

พุธ                     180   33                  ,, 1   ,, ตุลย์                         ศุกร์                                     ตุลย์

พฤหัสบดี          83    35                  ,, 8   ,, มิถุน                             ศุกร์                                     พฤษภ

ศุกร์                   170     4                                 ,, 7   ,, กันย์                              จันทร์                                 กรกฎ

เสาร์                  124   53                 ,, 2   ,, สิงห์                             ศุกร์                                     พฤษภ

ลัคน์                  294   57                ,, 8   ,, มกร                              อาทิตย์                                สิงห์

ราหู                   233   23                 ,, 8   ,, พฤศจิก                                        เสาร์                                   กุมภ์

เกตุ                      53   23                                 ,, 8   ,, พฤษภ                          อาทิตย์                                สิงห์

102.  นวางศและนักษัตรบาท เมื่อได้รู้วิธีหานวางศของดาวเคราะห์แล้วต่อไปต้องนักษัตรและนักษัตรบาทของดาวเคราะห์ด้วย  เช่นตัวอย่างอาทิตย์เสวยนวางศที่ 9 ในราศีกันย์ก็คืออยู่ในบาทที่ 9 ของราศีกันย์  ภาคพิกัดของนักษัตร ในบทที่ 2 จะแสดงให้เห็นว่า  3 บาทสุดท้ายของอุตตระผลคุณี 4 บาทของหัสตและ 2 บาทแรกขแงจิตตะเป็นราศีกันย์  หาดูว่าบาทไหนและนักษัตรอะไรตรงกับนวางศที่ 9 ในราศีกันย์.

อุตตร      3  บาท

ราศีกันย์                 หัสต       4  บาท

จิตตะ      2  บาท

ดังนั้นวางศสุดท้ายของราศีกันย์ตรงกับบาทสุดท้ายในราศีกันย์  คือบาทที่ 2 ของจิตตะ  หานักษัตรและบาทที่ตรงกับนวางศของดาวเคราะห์.

โษทศะวาระค์ 67

ตัวอย่าง  26 หานักษัตรและนักษัตร์บาทของดาวเคราะห์และลัคน์  ในชะตา

ดาวเคราะห์                          ราศี                         นวางศ                                   นักษัตร                  บาท

อาทิตย์                                   กันย์                กันย์      ที่     9                         จิตตะ                        2

จันทร์                                     กุมภ์               มกร       ,,     4                       สิตภิษ                      2

อังคาร                                  พฤศจิก          ธนู        ,,     6                                      เชษฏ                       1

พุธ                                        ตุลย์               ตุลย์      ,,     1                                      จิตตะ                       3

พฤหัสบดี                            มิถุน              พฤษภ   ,,     8                                       ปุนระพาสุ             2

ศุกร์                                      กันย์              กรกฎ    ,,     7                                      หัสตะ                                     4

เสาร์                                    สิงห์              พฤษภ   ,,     2                                      มาฆะ                      2

ลัคน์                                    มกร               สิงห์      ,,     8                         ธนิษฎ                                     1

ราหู                                                      พฤศจิก         กุมภ์      ,,     8                                       เชษฏ                       3

เกตุ                                      พฤษภ          สิงห์      ,,     8                          มฤคศิระ                 1

103.  นวางศจักร วิธีพยากรณ์ของโหราศาสตร์ภารตะมักจะท้าวความสืบต่อถึงความสัมพันธ์ของนวางศ  ควรบรรจุดาวเคราะห์ลงในแผนนวางศ  ตามความมุ่งหมายเพื่อความสะดวกเมื่อพิจารณา.

ตัวอย่าง  27 บรรจุดาวเคราะห์เข้าในนวางศกุณฑลินวางศจักรหรือแผนนวางศ  ภาวะจักร์หรือแผนกำเนิด

68                                                                   โหราวิทยา

104.  ทศางศ แบ่งราศีออก 10 ส่วนเท่ากัน  ส่วนหนึ่งเรียกว่าทศางศหมายความว่า  ของราศี  จักรราศีมี 120 ทศางศ ๆ หนึ่งเท่ากับ 3 องศา  ในราศีคี่เจ้าทศางศที่ 1 เริ่มด้วยเจ้าราศีนั้นเอง  ในราศีคู่เจ้าทศางศที่ 1 เริ่มต้นด้วยเจ้าราศีที่ 9 และต่อไปตามลำดับ.

105.  เอกาทศางศ เอกาทศางหนึ่งได้  = 2° หรือทั้งภาจักรมี 132 เอกาทศางศ  เจ้าเอกาทศางศทั้ง 11 ได้จากเจ้าราศี 11 ราศีจากราศีทั้ง 12 นับย้อนหลัง  เช่นในราศีเมษเอกาทศางศที่ 1 เป็นเจ้าโดยพฤหัสบดีเจ้าราศีที่ 12 จากราศีเมษและต่อไป

106.  ทวาทศางศ แบ่งราศีออกเป็น 12 ส่วน ๆ หนึ่งเรียกว่าทวาทศางศ  ทวาทศางศหนึ่งได้ 2°องศา  ภาจักรได้ 144 ทวาทศางศ  เจ้าทวาทศางศได้แก่เจ้าราศีทั้ง 12 ราศี  เช่นเจ้าทวาทศางศที่ 1 ในราศีเมษได้แก่อังคารที่ 2 ศุกร์ เป็นต้น.

ตัวอย่าง  28 หาวาทศางศและเจ้าทวาทศางศของดาวเคราะห์และลัคน์ในชะตาตัวอย่าง

ดาวเคราะห์          ทีฆ.                         ลำดับทวาทศางศ                                เจ้าทวาทศางศ

อาทิตย์             179°   8                   ที่   2 ในกันย์               อาทิตย์

จันทร์               312    8                    ,,   5  ,,  กุมภ์                          พุธ

อังคาร             229   49                    ,,   8  ,,  พฤศจิก                       พุธ

พุธ                   180   33                    ,,   1  ,,   ตุลย์                               ศุกร์

พฤหัสบดี        83    35                                    ,, 10  ,,   มิถุน                   พฤหัสบดี

ศุกร์                 170     4                                    ,,   9  ,,   กันย์                    ศุกร์

เสาร์                124   53                   ,,   2  ,,   สิงห์                  พุธ

ลัคน์                294   57                   , 10   ,,   มกร                    ศุกร์

โษทศะวาระค์ 69

107.  โษทศางศ แบ่งราศีออกเป็น 16 ส่วน ๆ หนึ่งเรียกว่าโษทศางศภาจักรมี = 16 X 12 = 192 โษทศางศ  ในราศีคี่ 12 โษทศางศแรกเป็นเจ้าโดยเจ้าราศีทั้ง 12 ตามลำดับ  โษทศางศที่ 13  14  15  และ  16  เป็นเจ้าโดย  เสาร์  พูธ  อังคาร  และอาทิตย์  ในราศีคู่ดาวเคราะห์ที่เป็นเจ้าโษทศางศกลับกันคือโษทศางศที่ 13  14  15  และ  16  เป็นเจ้าโดยอาทิตย์  อังคาร  พุธ  เสาร์.

108.  ตฤมศางศ แบ่งราศีออก 30 ส่วนเท่ากันส่วนหนึ่งเรียกว่าตฤมศางศได้ตฤมศางศละ 1 องศา  ในราศีคี่ดาวเคราะห็เป็นเจ้าตฤมศางศดังนี้ :

อังคาร                      เสาร์                        พฤหัสบดี                     พุธ                   ศุกร์

1 - 5                     6 – 10                        11 – 18                19 – 25             26 – 30

(5)                          (5)                              (8)                         (7)                     (5)

ในราศีคู่กลับกันดังนี้ :

ศุกร์                          พุธ                           พฤหัสบดี                     เสาร์                 อังคาร

1 - 5                      6 – 12                                      13 – 20               21 – 25            26 – 30

(5)                          (7)                                (8)                         (5)                    (5)

ตามกฎข้างบนนั้นหมายความดังนี้  ในราศี  เมษ  มิถุน  และราศีคี่อื่น ๆ อังคารเป็นเจ้า 5 ตฤมศางศแรก  เสาร์เป็นเจ้า 5 ตฤมศางสที่ 2 และต่อ ๆ ไป  ในราศีคู่เช่นราศีพฤษภ  กรกฎ  และราศีคู่อื่น ๆ ศุกร์เป็นเจ้า 5 ตฤมศางศแรก  ต่อไปพุธเป็นเจ้าตฤมศางศอีก 7 ตฤมศางศและต่อ  ๆ ไป.

ตัวอย่าง  29 หาตฤมศางศและเจ้าตฤมศางศของดาวเคราะห์และลัคน์ในชะตาตัวอย่าง.

ดาวเคราะห์          ทีฆ.                         ลำดับตฤมศางศ                  เจ้าตฤมศางศ

อาทิตย์             179°   8                   ที่   30 ในราศี คู่          อังคาร

จันทร์               312    8                    ,,   13      ,,     คี่                พฤหัสบดี

70                                                                    โหราวิทยา

ดาวเคราะห์          ทีฆ.                         ลำดับตฤมศางศ                  เจ้าตฤมศางศ

อังคาร             229   49                                   ที่   20 ในราศี คู่                พฤหัสบดี

พุธ                   180   33                                   ,,      1      ,,     คี่            อังคาร

พฤหัสบดี         83   35                    ,,   24      ,,     คี่                พุธ

ศุกร์                170     4                                  ,,   21      ,,     คู่                เสาร์

เสาร์               124   53                                   ,,     5      ,,     คี่               อังคาร

ลัคน์               294   57                                   ,,   25      ,,     คู่                                 เสาร์

109.  ษัสฏิอางศ แบ่งราศีออกเป็น 60 ส่วน ๆ หนึ่งเรียกว่าษัสฏิอางศ ๆ หนึ่งได้  องศาหรือ 30 ลิปดา  ทั้งจักรราศีได้ 60 X 12 = 720 ษัสฏิอางศ  ทุกษัสฏิอางศในราศีคี่มีชื่อดังต่อไปนี้ :

1.โฆร  2. รากษส  3. เทวภาค  4. อุพิร์  5. รักโษคณะ  6. กินนร   7. หรุสตะ  8. กาลาคนานะ  9. คะระละ  10. อัคนิฆตะ  11. มายางศ  12. เปรตะปุริหะ  13. อปะมะปตัย  14. มฤทวางศ  15. กาลา  16. ศารปะ  17. อมฤต  18. จันทร  19. มฤทวางศ  20. โกมลางศ  21. ปัทมะ  22. ลักษมีศ  23. กมลากร  30. มัณฑตมะชะ  31. มฤตยู  32. กาลา  33. เทวดนิยา  34. โจรา  35. ยมกันตกะ  36. สัตยา  37. อมฤต  38. ปริปูรณะ  39. วิษประทคธา  40. กุละนาศ  41. มุขยะ  42. วามศักษยะ  43. อุปาตต์  44. กาลารุปะ  45. เสามยะ  46. มรุทวางศ  47. ศุษิฏละ  48. ทัมสตระ  49. สีตาพชะ  50. อินทุมุข  51. ปูระณะ  52. กาลาคนิย  53. ทัณฑายุธ  54. นิรมล  55. ษุพะ  56. อษุพะ  57. อศิษุพะ  58. สุธาปโยติ  59. ธยุมณี  60. อินทุเรขา.

ถ้าษัสฏิอางศในราศีคู่ชื่อนี้ก็กลับกันคือ  เอาชื่อของษัสฏิอางศที่ 60 ในราศีครี่เป็นชื่อของษัสฏิอางศที่ 1 ในราศีคู่  ที่ 59 ในราศีคี่เป็นที่ 2 ในราศีคู่ ฯลน

110.  ฆฑิกางศ ราศีหนึ่งแบ่งออกเป็น 150 ฆฑิกางศและฆฑิกางศ 1 แบ่งออกอีกเป็น 2 ส่วน  ดังนั้นราศีหนึ่งเท่ากับแบ่งออกเป็น 300 ส่วน  ฆฑิกางศ 1

โษทศะวาระค์ 71

เท่ากับ 6 พิลิปดา  จรราศี สถิรราศี  ทวิภวะราศี  เป็นหลักในการให้ชื่อฆฑิกางศเหล่านี้ซึ่งในขั้นนี้ยังไม่จำเป็นต้องนำมากล่าว.

111.  ข้อสังเกตทั่วไป ได้กล่าวมาแล้วถึงโษทศวาระค์ทั้งหมดมีแต่สัปตวาระค์ (ข้อ 90) เท่านั้นที่เป็นความสำคัญพิเศษแก่กำลังสถิต  (สถานะพละ) ของดาวเคราะห์ต่าง ๆ  สัปตวาระค์ของดาวเคราะห์ร่วมกับเจ้าสัปตวาระค์ต่าง ๆ  ได้จัดเข้าเป็นตารางเพื่อความสะดวกแก่ความต้องการต่อไป  ความสำคัญและความเหมาะสมมีอธิบายในตำรากำลังดาวเคราะห์และเรือนชะตา.

ตัวอย่าง  30 ตารางสัปตวาระค์ทั้งหมดของดาวเคราะห์และลัคน์ในชะตาตัวอย่าง.

ดาว ราศี             โหรา                            ตรียางศ               สัปฏางศ               นวางศ               ทวาทศางศ              ตฤมศางศ

เคราะห์            เจ้า            เจ้า                    เจ้า                เจ้า                    เจ้า                 เจ้า                     เจ้า

การ           การ              การ             การ                การ              การ                การ

อาทิตย์     5      ว        4     อ          1      ศ         5      ว           5       ว          4      อ            7      ภ

จันทร์    10      ส       4     อ          2      ว         0      ภ           9       ส         2      ว            8       ข

อังคาร     7      ภ        4     อ         11     ช         5      ว           8        ช         2      ว           11      ช

พุธ          6      ศ        4     อ           6     ศ         6      ศ           6        ศ         6      ศ             0      ภ

พฤหัสบดี2      ว        3     จ         30     ส         7      ภ           1        ศ       11      ช             2      ว

ศุกร์        5       ว       4     อ            1    ศ          3      จ           3        จ         1      ศ             9      ส

เสาร์       4       อ       4     อ            4    อ          5      ว           1        ศ        5       ว             0      ภ

ลัคน์       9      ส       4      อ           5     ว          8      ช          4         อ        6      ศ             9      ส

อ = อาทิตย์.          จ = จันทร์.            ภ = อังคาร.          ว = พุธ.                                 ช = พฤหัสบดี.

ศ = ศุกร์                .               ส = เสาร์.

˜